Ruim 2200 foto´s maakten de taak van de jury zwaar. Veel méér dan vorig jaar en royaal het dubbele van Foto Individueel. Dit komt mede door de toelating van drie foto´s per inzender. Nadat de organisatie, voortreffelijk in handen van Diana Bokje en Johan van den Boomen, had verwijderd wat niet kon of mocht meedoen, bleven 2012 foto´s over. Foto-Online is een groot succes!
De jury kon alle beelden ca. een week bekijken via een CD en vervolgens vrijblijvend eenmaal ´proefjureren´. De jury werkte zonder discussie en had pas onderling mailcontact nadat alle punten definitief waren vergeven.
Zoals vaak, zeker als de top niet mag meedoen, valt de eerste indruk niet mee. Je ziet voldoende materiaal voorbij komen om alle denkbare beginnersfouten te illustreren. Scherpte op het verkeerde punt, algehele onscherpte, onvoldoende scherptediepte, gebrek aan optimalisatie bij de bewerking of juist een te overdadige, scheef, overbelicht, te veel beeldmateriaal of juist te krap afgesneden, kitscherige kaders, enz. Opvallend veel beelden leunen te zwaar op de artistieke prestaties van anderen: architect, beeldhouwer of schilder. De eigen inbreng ontbrak. Op al deze punten ingaan op deze plek dringt waarschijnlijk niet door tot wie het zich zou moeten aantrekken – die kritiek behoren ze in hun clubs te krijgen. Conclusie: veel inzenders missen een dosis zelfkritiek, of zijn te eigenwijs, of de kritiek binnen de clubs schiet tekort. We zeggen met nadruk niet dat elke foto scherp moet zijn, kaders niet mogen e.d., wel dat je elk ingezet middel bewust moet toepassen, met inzicht en smaak.
Voor ca. een tiende van het aantal zat er mooi, zelfs heel mooi werk tussen, al was de onderwerpkeus zelden verrassend. We zagen b.v. erg veel tunneltjes met lopende, rennende of zoenende mensen, en veel architectuur, paddenstoelen en insecten, maar wel vaak heel verdienstelijk. Opnieuw bleek dat feitelijk het thema landschap moeilijker is dan algemeen wordt gedacht. Geen landschap onder de beste 22, slechts een enkele bij ´net niet bekroond´.
Bijna alle bekroningen zijn direct gefotografeerd, zonder opsmuk of digitale manipulatie. Eerlijk, open en rechtstreeks naar de waarneming vastgelegd door fotografen, die kennelijk goed kijken en die het juiste moment tevens in het juiste licht weten te pakken, al of niet met enige regie. Precies daarin is de fotografie sterk. De trend-2009 is ´spelen´ met bewuste onscherpte. Hoewel we hier nogal wat geslaagde voorbeelden van zagen, bleek er maar één overtuigend genoeg om bij de eerste 22 te horen. Niettemin verdient deze vrijere hantering van de fotografische middelen alle lof. Functionele onscherpte is óók een sterke kant van de fotografie.
De beeldbewerking heeft een scala aan mogelijkheden toegevoegd en je kunt, mits met smaak en gevoel toegepast, aan veel foto´s iets verbeteren of toevoegen. Daarvan is gelukkig merendeels een goed gebruik gemaakt. Sommigen raken dan toch het spoor bijster, ze gaan ´knutselen´ en voeren elementen in die op zijn best een verbetering in de weg staan en vaker afbreuk doen. Goed gebruikt benadrukt en optimaliseert de bewerking de essentiële eigenschappen.
Onderscheiden zijn vooral foto´s van mensen. Die kwamen het sterkst naar voren vanwege hun zeggingskracht en/of maatschappelijke betrokkenheid. Het bleef niet bij “mooi” alleen. Een wonderlijk mooi, kwetsbaar kinderportret, een bijna historisch genretafereel van een bejaarde aan tafel, een zorgzame oma die zwemt met haar kleinkind, een man in ademnood die toch zijn sigaretje rookt, een veelzeggend ´monumentaal echtpaar´ op de markt, de beklemming van een jonge vrouw die een foto van haar man of broer toont. Stuk voor stuk beelden die we met veel genoegen “topfoto” noemen. Ook de overige 16 beelden met een eervolle vermelding kunnen overtuigen.
De juryleden bleken het vrij roerend eens te zijn over pakweg de beste 100 beelden, zelfs over de beste 50. Daarna speelden bij de vaststelling van de uiteindelijke rangorde sterk persoonlijke lijstjes een rol. Als elk jurylid nog wat van zijn favorieten had mogen toevoegen, haalden we gemakkelijk het dubbele aantal. Maar dan moet je sjoemelen met het puntental, doen we niet. Zoals altijd werd de einduitslag daardoor een compromis, waarin niettemin de hele jury zich kan vinden.
De jury: Anna Basemans, Wim Broekman, Gerrit Meerman.
Wim Broekman, tekst & fotografie, boomstraat 43-a, 1015 LB amsterdam
tel. 020 – 625 6038 / 06 – 149 71 337 / e-mail fotobroekman@wanadoo.nl
|